4 NİSAN DÜNYA SOKAK HAYVANLARI GÜNÜ

4 Nisan 2024 yılında yaptığımız açıklamada, sahipsiz hayvan sorununun giderek büyüdüğünü, kanunları ve yerel yönetimlere düşen sorumlulukları hatırlatmıştık; talebimiz, tüm belediyelerde Veteriner İşleri Müdürlüğü /Veteriner Halk Sağlığı Daire Başkanlığı kurularak Veteriner Hekim ve yardımcı hayvan sağlığı personelinin artması, 5199 sayılı kanunun etkin uygulanması idi.

Aradan tam bir yıl geçti, bugün 5199 sayılı kanunda değişiklik yapan 7527 sayılı kanun nedeniyle kısırlaştırmalar iyice azaldı, hayvanların popülasyon kontrolü nedeniyle ölümü yasal hale getirildi, üstelik sadece tıbbi gerekçelerle veteriner hekim tarafından uygulanabilen ‘’ötanazi’’ kavramının tanımı da değiştirildi.

Üstelik, bu kanun belediyelerin kapasitesinin yeterli olmadığı bilindiği halde çıkarıldı ve belediyelere 2028’e kadar bakımevlerini tamamlama zamanı verdi, ancak şu anda belediyeleri sokaktan köpek toplamaya zorlayan bir süreci yaşıyoruz. Oysa kanuna göre belediyelerin bakımevi yapma, kısırlaştırma ve rehabilitasyon için bütçe ayırma, kısırlaştırdıkları hayvanları tekrar sokağa salmama zorunluluğu dışında bir zorunlulukları yoktur, İçişleri Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belediyeleri bu yönde zorlaması, hukuka aykırıdır. Belediyelerin asli görevi, sahipsiz hayvanların yaşam haklarını güvence altına almak, kısırlaştırmak, aşılamak ve rehabilitasyon çalışmalarını yürütmektir. Bu tür baskılar, sahipsiz hayvanların yaşam koşullarını daha da kötüleştirmekte ve yasaların ruhuna aykırı hareket edilmesine sebep olmaktadır.

Kaldı ki belediyelerin kapasitesi de köpekleri toplayıp barındırmak için yeterli değildir.

Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM) ve Yaşamdan Yana Derneği’nin 2025 yılında yayımladığı “Türkiye Geneli Belediye Hayvan Barınakları Raporu”na göre, ülkede yaklaşık 4 milyon sokak köpeği bulunmasına rağmen (7527 sayılı kanun genel gerekçesine göre), belediyelere ait barınakların toplam kapasitesi 89.451’dir. Rapor kapsamında 1.408 belediyeye yapılan bilgi edinme başvurularına 1.111 belediyeden yanıt alınmış; bunlardan sadece 273’ünün hayvan barınağı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, 171 belediyenin hayvanları zabıta ve temizlik gibi birimlerin işçileri aracılığıyla topladığı, 9 belediyenin ise bu hizmeti özel firmalara devrettiği saptanmıştır.

Veteriner hekimler, avukatlar, STK’lar ile yaptığımız tüm çağrılarda bu kanunun süreci daha da çözümsüz hale getireceğini dile getirmemize rağmen, özellikle çocuklarla karşılaştırarak sosyal medyada şiddet körüklenmektedir.

2024 yılında çocukların köpekler tarafından saldırıya uğradığı iddiaları sıkça gündeme getirilmiş, ancak bu vakaların çoğunun asılsız olduğu ortaya çıkmıştır. Korku ve panik ortamı yaratılarak kamuoyu yanlış yönlendirilmiş, sokak hayvanları hedef haline getirilmiştir. Gerçek dışı haberler, toplumun hayvanlara karşı olan bakış açısını olumsuz etkilemekte ve şiddet olaylarını körüklemektedir. Medyanın ve yetkililerin sorumlu bir dil kullanması, toplumda gerçek bilgilere dayalı farkındalık oluşturulması gerekmektedir.

Sokaklardaki köpek popülasyonu, köpeklerin de refah içinde yaşamasına izin vermeyecek ölçüde artmıştır, ancak bu demek değildir ki ülkemizdeki şiddetin suçlusu köpeklerdir!

Mesela Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun verilerine göre, 2024 yılında en az 394 kadın erkekler tarafından öldürülmüş, 259 kadın ise şüpheli şekilde ölü bulunmuştur. FİSA Çocuk Hakları Merkezi’nin raporuna göre ise, 2024 yılında en az 777 çocuk yaşam hakkı ihlali sonucu hayatını kaybetmiştir. Bu veriler, toplumumuzda şiddetin ne denli yaygın olduğunu ve acil önlemler alınması gerektiğini göstermektedir. Bugün köpekler ırk olarak ortadan kalksa bile ülkemizde çocuk ve kadın ölümü durmayacaktır görüldüğü gibi.

Çözüm hala mümkündür.

7527 sayılı yasa Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmeli, 5199 sayılı yasa etkin olarak uygulanmaya devam etmelidir. Yerel yönetimler bütçe ile desteklenmelidir.

Örneğin Türkiye’de 2023 yılında yürürlüğe giren “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kapsamında, devletin en az 250 milyar TL’lik vergi alacağından vazgeçtiği belirtilmektedir.

Bu miktarın yarısının bile sokak köpekleri için kullanılması durumunda, önemli bir kapasite artışı sağlanabilirdi. Barınaklar yapılabilir, etkin kısırlaştırma sağlanabilirdi.

Yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve halkımızın iş birliğiyle daha yaşanabilir bir dünya yaratmak mümkündür. Sokak hayvanlarının yaşam hakkını savunmalı, kısırlaştırma ve aşılama çalışmalarını yaygınlaştırmalı, onların beslenme ve barınma ihtiyaçlarına kalıcı çözümler üretmeliyiz. Aynı zamanda, toplumda hayvan sevgisini artırarak, bilinçli bireyler yetiştirmeliyiz.

Unutmayalım ki, sokak hayvanlarına sahip çıkmak, insani ve vicdani bir sorumluluktur. Hayvanlar ve çevreyle birlikte, insanlar için daha güzel bir dünya inşa edebiliriz.

Bugün, yasaların hayvanların yaşam hakkını ve refahını gözeterek düzenlenmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. Belediyelerin kısırlaştırma ve bakım hizmetlerini sürdürebilmesi için yasal ve mali destek sağlanmalı, sokak hayvanlarına yönelik çözüm önerileri bilimsel, etik ve sürdürülebilir olmalıdır. Aksi takdirde, popülasyon artışı ve kontrolsüz barınak uygulamaları gibi daha büyük sorunlarla karşı karşıya kalacağız.

Türk Veteriner Hekimleri Birliği’nin kuruluşunun 71. yıl dönümü nedeniyle Hatay’da düzenlenen etkinliğe Bursa Veteriner Hekimler Odası’nı temsilen Oda Başkanı Veteriner Hekim Melike Baysal katıldı.
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremin hemen ardından ve daha sonra depremin birinci yıldönümünde 50.Dönem TVHB Merkez Konseyi üyesi olarak şehri ziyaret etmiş olan Melike Baysal Hatay’da yaşamın hâlâ tam olarak normale dönmemiş olmasından, kentin bir açık hava şantiyesi halinde olmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
İnsanların ve hayvanların sağlığı için çevrenin sağlığının önemine değinen Melike Baysal, solunum yolu hastalıkları ve vektörel hastalıkların artmasına karşı önlem alınması gerektiğini ifade etti.
Bununla birlikte, bölgedeki veteriner hekimlerle yeniden bir araya gelmenin mesleki dayanışma ve birlikte mücadele için çok önemli olduğunu, aynı zamanda da bölgedeki meslektaşlarımızla yeniden kavuşabilmenin mutluluğunu da derinden hissettiklerini ifade etti.
Meslek örgütünün mesleki ve toplumsal mücadele için önemini vurgulayan Melike Baysal, “Veteriner hekimliğin çatı örgütü Türk Veteriner Hekimleri Birliği’nin 71. yıldönümünü kutluyor , meslek örgütlerimizin özerk yapısına ve varlığına sahip çıkmaya devam ediyoruz” dedi.

Sizlerin de bildiği gibi 21-22 Eylül 2024 tarihlerinde Olağan Seçimli Genel Kurul’umuzu tamamladık ve seçim sonrası Katılım Grubu tüm organları ile seçilerek göreve geldi. 1 Ekim 2024 tarihinde de yönetim kurulu mazbatasını alarak göreve başladı.

Yönetim şöyle şekillendi;

Yönetim Kurulu Başkanı     Melike BAYSAL

Genel Sekreter                      Onurhan GÜLSÜN

Sayman                                  Sezer ALAN

Üye                                          Yusuf ENGİNAR

Üye                                          M. Olcay İPEKBOYAR

Bursa Veteriner Hekimler Odası yönetim kurulu olarak , bundan sonraki süreçte mesleki dayanışma ve etik değerler çerçevesinde yeni döneme güçlü bir başlangıç yapacağımızı meslektaşlarımızla paylaşmak isteriz.

Yeni dönemde önceliğimiz veteriner hekimlerin haklarını savunmak, hayvan sağlığı ve refahını koruyarak mesleğe ve sağlığa hizmet etmektir. Özellikle gıda krizi ve hayvancılık politikaları başta olmak üzere, çevre mücadelesinin de içinde olarak kamu görevlerimizi yapma sürecinde daha aktif bir dönem planladığımızı ifade etmek isteriz.

Mazbatamızı aldıktan sonraki ilk çalışmamız 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü ile ilgili oldu. Bursa’daki değişik okullarda hayvan haklarını ve sevgisini işlemeye çalıştık. Kurumsal olarak ise bu farkındalık gününde “kutlamıyoruz” mesajı yayınladık. Çünkü Türkiye’deki hayvanlar hala güvende değil. Özellikle serbest dolaşan hayvanlar ve ticari amaçlarla kötü muamele gören hayvanların yaşam hakları tehdit altında, yaban hayvanlarının yaşam alanlarına müdahaleler var, ormanlar, denizler ve su kaynakları korunmuyor, bu durum veteriner hekimler için büyük bir sorumluluk teşkil ediyor.

Ayrıca, 7527 sayılı kanun belediyelerin kısırlaştırma çalışmalarını engellemekte ve bunun sonucunda serbest dolaşan hayvan sayısı hızla artmakta. Katıldığımız son İl Hayvan Koruma Kurulu toplantısında, bu durum sayılarla da ortaya kondu. İl Hayvan Koruma Kurulu’ndaki bilgilere göre 2024 yılının ilk 8 ayında kısırlaştırma sayısı toplam 12.498 . Ocak ayında 1843, Şubat ayında 1821, Mart ayında 1955 gibi yüksek seyreden kısırlaştırma sayıları, ağustos ayında toplam 1011’e düşmüş. Kapasitelerinin olmadığı bilindiği halde aldıkları köpeği geri bırakmamaları söylenen belediyelerde bu kısırlaştırmalar giderek düşecek, sorun daha da büyüyecektir. Yasanın geri çekilmesinden ve 5199’un etkin uygulanmasından başka çare yoktur.

Bundan sonraki süreçte hem kendi sorunlarımız hem de hayvanların ve çalışma alanlarımızın sorunları için meslektaşlarımıza dayanışma ve iş birliği içinde birlikte mücadele çağrımızı yineliyor, katılımcılığı en öne koyan, kolay ulaşılan, şeffaf  yönetim sözümüzü tekrarlıyoruz.

BVHO Yönetim Kurulu

Bursa Veteriner Hekimleri Odası için bu çalışmayı düzenleyen Prof. Dr. Levent Aydın’a teşekkür ederiz.

Bursa Veteriner Hekimleri Odası Yönetim Kurulu Adına

Başkan Hüseyin BOLTEN

Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi ve Bursa Veteriner Hekimler Odası işbirliği ile 9-11 Nisan 2018 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan I.Küçük Hayvan Hekimliği Klinik Yönetimi Semineri Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi
Güler-Osman KÖSEOĞLU Konferans Salonu'nda düzenlenecektir.
Seminer hakkında daha fazla bilgi almak için https://veterinerseminerleri.wixsite.com/klinikyonetimi internet sayfasını ziyaret edebilirsiniz.